Film „Soundtrack to a Coup d'Etat“ 8. aprila u Crnogorskoj kinoteci

U srijedu, 8. aprila u 20 h, u Crnogorskoj kinoteci, u okviru ciklusa „Džez na filmu”, biće prikazan nagrađivani dokumentarac „Soundtrack to a Coup d'Etat“ (2024) belgijskog reditelja Johana Grimonpreza.

Nominovan za Oskara u 2025. godini, dokumentarac Soundtrack to a Coup d’Etat (Saundtrak za državni udar) prikazuje kako su Sjedinjene Američke Države koristile kulturnu diplomatiju kao strateško oružje protiv sovjetskog uticaja, te su šaljući džez legende poput Luja Armstronga i Nine Simon na turneje po Africi pokušavale da pridobiju naklonost naroda. Dok su ovi muzičari u inostranstvu slavljeni kao zvijezde, kod kuće su i dalje trpjeli rasnu diskriminaciju, a u pozadini su se odvijale surove političke igre.

Godina 1960. ostala je upamćena kao „Godina Afrike“, prelomni trenutak kada je šesnaest afričkih država steklo nezavisnost, a lideri poput Kvamea Nkrume i Patrisa Lumumbe postali simboli globalne slobode. U isto vrijeme, s druge strane okeana, u muzici i aktivizmu američkih džez velikana poput Nine Simon i Džona Koltrejna čuli su se afrički vapaji za slobodom. Upravo tu neraskidivu vezu između džeza, politike i Hladnog rata istražuje dokumentarac belgijskog režisera Johana Grimonpreza.

Centralna tema filma je svrgavanje i ubistvo kongoanskog lidera Patrisa Lumumbe, čin za koji je belgijska vlada kasnije priznala odgovornost, a u kojem je značajnu ulogu imala i CIA. Njihovo suprotstavljanje Lumumbinom usponu i sovjetskom uticaju dokumentovana je do jezivih detalja na ekranu, uz arhivske intervjue, tekstove i džez muzičku podlogu koja na neumoljiv način naglašava protivrječnosti tog doba.

Grimonprezov stil nije klasičan; on koristi arhivske snimke i estetiku džez albuma kako bi stvorio dinamičan „džuboks dokumentarac“ koji povezuje prošlost sa modernim tempom pažnje. Stoga političke lidere poput sovjetskog premijera Nikite Hruščova i Malkolma Iksa, predstavlja kao svojevrsne vođe bendova i često ih uvodi kroz muzičke međučinove sa munjevitom grafikom na ekranu. Sve ovo film čini stilski nekonvencionalnim ostvarenjem koje sve vrijeme drži pažnju publike. Kroz dvoiposatno trajanje, film suprotstavlja slobodu, idealizam i iskrenost džeza cinizmu realpolitike, ostavljajući publiku istovremeno i inspirisanom i bijesnom. Na kraju, ovo ostvarenje služi kao moćan podsjetnik na doba velikih nada i previranja koje, uprkos svojoj složenosti, i danas duboko odjekuje kod gledalaca širom svijeta.

Ulaz besplatan.

Izvor: KIC „Budo Tomović”