XII Forte piano započeo snažnim multimedijalnim činom „NE JA / NOT I“ kao umjetnički iskorak

Festival savremene klavirske muzike Forte piano otvoren je snažnim i višeslojnim umjetničkim događajem – premijerom postdramskog muzičko-scenskog performansa „NE JA / NOT I“ pijanistkinje i kompozitorke Marije Mitrović. Prvo festivalsko veče dvanaestog izdanja festivala obilježila je atmosfera intenzivnog doživljaja, u kojem su se muzika, pokret, svjetlo i riječ stopili u jedinstven scenski izraz.

Obraćajući se prisutnima, v.d. direktorice mr Marijana Zečević istakla je da je „svako biće, sredina ili rezultanta harmonije zapravo muzika“. Navela je da, kao što je svaka sparujuća asocijacija uzajamna i otkriva sopstveni društveni život prema sličnostima i različitostima, čineći ga putem novih udruživanja plodnim za nove aspiracije, tako se ove godine u okviru festivala Forte piano razvijaju i interdisciplinarni sadržaji koji tvore takvu inspiraciju, iz koje transcendentira savremena multimedijalna koncepcija, sa kojom klavir sinhronizovano fundira.

Pozivajući se na romantičarsku misao o odnosu skulpture, muzike i poezije, ukazano je i na mjesto poezije kao posredne umjetnosti između likovnih i muzičkih umjetnosti. U tom kontekstu naglašena je i Šopenhauerova misao o prevazi muzike, kao i odnosu muzike prema tekstu i radnji, pri čemu je istaknuto da bi ponekad prikladnije bilo da tekst bude ispjevan za muziku nego da se muzika komponuje za tekst.

U tom duhu, pijanistkinja i pjesnikinja Marina Popadić izvodi novu muziku italijanskih kompozitora, napisanu na njene stihove, potvrđujući posredničku moć između poezije i drugih vrsta umjetnosti.

U okviru uvodnog obraćanja, pomenuta je i misao istoričara književnosti Sretena Marića o prividnosti zida između Ja, Ti i Ne-ja, odnosno o nedjeljivoj volji za život kao suštini čovjeka i svijeta. Ovakvo promišljanje poezije u odnosu na tijelo i ličnost predstavljeno je kao dio djelujućeg umjetničkog principa koji ispunjava i produhovljuje prostor.

Takođe je ukazano na vezu Beketovog apsurda sa egzistencijalizmom, posebno sa idejama Alberta Kamija, koji je tvrdio da je svijet besmislen, ali da čovjek mora živjeti uprkos tome. Otuda je istaknuto da publika na otvaranju festivala ima priliku da se susretne sa multimedijalnim projektom Marije Mitrović, inspirisanim istoimenim tekstom Semjuela Beketa – „NE JA“, monologom koji predstavlja čisti tok svijesti na sceni.

Naglašeno je i da odsustvo senzualizma (osjećanja i čula) podrazumijeva odsustvo jednog stanja samog sebe, odnosno otuđenje čovjeka od sopstvene suštine i bitka u svijetu materijalnih vrijednosti i tehnosvijeta. U tom kontekstu pomenuta su i Golemanova razmatranja o prvom i drugom „ja“ – prvom, uslovljenom prošlošću, sadašnjošću i budućnošću, i drugom, najintimnijem osjećaju sopstva koji se gradi iz moždanog sistema za praćenje tijela pomoću insule. Istaknuto je da se Marija Mitrović bavi i jednim i drugim „ja“, kao i odnosom Ja i NE/JA, bilo u funkciji odnosa kao komunikološkog i vremensko-prostornog kontinuuma, bilo psihološki, kao u Beketovom monologu.

U tom smislu ukazano je da je „dobar ritam“ ne samo estetska kategorija, već i kategorija vremena i stanja – dvije odrednice koje festival Forte piano upravo saobražava.

Publika je imala priliku da doživi snažan umjetnički čin u kojem odsustvo „ja“ preusmjerava pažnju na neposredno iskustvo prisustva. Fragmenti zvuka, pokreta i vizuelnih elemenata gradili su ritam i napetost, pozivajući na aktivno slušanje i posmatranje, umjesto pasivne recepcije. Intenzitet izvođenja i pažljivo oblikovana multimedijalna struktura učinili su ovaj program svojevrsnim unutrašnjim dijalogom između scene i gledališta.

Autorski tim performansa čine: Marija Mitrović (MARIEK), koja potpisuje koncept i muziku, Jovana Brnović kao autorka scenskog pokreta, Andriesh Gandrabur kao zvučni dizajner, Čedo Čizmović zadužen za video segment, dok svjetlo i scenografiju oblikuje Matija Mitrović. Sinergija ovih umjetničkih izraza doprinijela je snažnoj i zaokruženoj multimedijalnoj cjelini.

Premijerom performansa „NE JA / NOT I“, Forte piano je potvrdio svoju misiju da klavir sagleda kao savremeni, interdisciplinarni medij – prostor susreta muzike, poezije, pokreta i filozofske refleksije – nudeći publici iskustvo koje nadilazi koncertnu formu i prerasta u cjelovit umjetnički doživljaj.

Izvor: KIC „Budo Tomović“